อาคารประกอบโรงงาน สำนักงาน โรงอาหาร อาคารจอดรถ ควรวางแผนตั้งแต่แรก

อาคารประกอบโรงงาน สำนักงาน โรงอาหาร อาคารจอดรถ ควรวางแผนตั้งแต่แรก

อาคารประกอบโรงงานคืออะไร

อาคารประกอบโรงงานคืออาคารที่ไม่ได้ใช้ผลิตโดยตรง แต่ทำให้โรงงานทำงานได้ครบทุกด้าน ได้แก่ อาคารสำนักงาน โรงอาหาร อาคารจอดรถ ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า ป้อมยาม อาคารงานระบบ และอาคารที่พักพนักงาน อาคารเหล่านี้กำหนดว่าคน รถ และสินค้าเคลื่อนที่ในโรงงานอย่างไรตลอดอายุการใช้งาน



ปัญหาที่เกิดขึ้นเมื่อสร้างอาคารประกอบทีหลัง

เส้นทางรถและคนตัดกัน เมื่อสำนักงานและที่จอดรถถูกเติมในพื้นที่ที่เหลือ พนักงานและลูกค้ามักต้องเดินผ่านลานขนส่งสินค้าหรือทางรถโฟร์คลิฟท์ เพิ่มความเสี่ยงอุบัติเหตุทุกวัน

งานระบบไม่เชื่อมกัน หม้อแปลงไฟฟ้า ระบบน้ำ และระบบบำบัดน้ำเสียที่ออกแบบไว้สำหรับอาคารผลิตอย่างเดียว อาจไม่พอรองรับโรงอาหารหรือสำนักงานที่เพิ่มขึ้น ทำให้ต้องขยายระบบซ้ำหลายรอบ

การก่อสร้างรบกวนไลน์ผลิต ฝุ่น เสียง และรถขนวัสดุที่เข้าออกพื้นที่ เป็นเรื่องใหญ่สำหรับโรงงานอาหาร ยา และอิเล็กทรอนิกส์ ที่ต้องรักษาความสะอาดตามมาตรฐาน

ที่ดินเหลือผิดตำแหน่ง พื้นที่ว่างมักอยู่ด้านหลังหรือติดกำแพง ซึ่งไม่เหมาะกับสำนักงานที่ต้องต้อนรับลูกค้า หรือโรงอาหารที่พนักงานต้องเดินถึงได้ในเวลาพักสั้น ๆ

อาคารสำนักงานในโรงงาน: ด่านแรกที่ลูกค้าเห็น

สำนักงานควรอยู่ใกล้ทางเข้าหลัก ให้ลูกค้าและผู้มาติดต่อเข้าถึงได้โดยไม่ต้องผ่านพื้นที่ผลิต หลายโรงงานออกแบบสำนักงานให้มองเห็นไลน์ผลิตผ่านกระจก เพื่อให้ผู้บริหารดูแลงานได้ใกล้ชิด

ทางเลือกที่พบบ่อยคืออาคารสำนักงานแยกหลัง หรือสำนักงานชั้นบนที่ต่อกับอาคารผลิตหรือคลังสินค้า แบบแรกแยกเสียงและความร้อนออกจากงานผลิตได้ดี แบบหลังประหยัดที่ดิน อ่านรายละเอียดการออกแบบสำนักงานได้ในบทความ รับสร้างอาคารสำนักงาน และดูตัวอย่างจริงได้ที่ผลงานอาคารสำนักงานและคลังสินค้า

โรงอาหาร: รองรับพนักงานทั้งกะในเวลาพักที่จำกัด

โจทย์ของโรงอาหารโรงงานคือพนักงานจำนวนมากมาพร้อมกันในช่วงเวลาสั้น สิ่งที่ต้องวางแผนได้แก่

  • ขนาดและจำนวนที่นั่ง คำนวณจากจำนวนพนักงานต่อกะและรอบพักทานอาหาร พร้อมเผื่อการเพิ่มกำลังผลิต
  • ตำแหน่ง ใกล้พอให้เดินถึงได้เร็ว แต่ไม่ปะปนกับพื้นที่ผลิตที่ต้องควบคุมความสะอาด
  • ครัวและการระบายอากาศ วางทิศทางระบายกลิ่นและควันให้ห่างจากอาคารผลิตและสำนักงาน
  • ทางขนส่งวัตถุดิบและขยะ แยกจากทางเดินของพนักงาน และมีบ่อดักไขมันก่อนปล่อยน้ำเสีย

โรงอาหารหลายแห่งใช้เป็นอาคารอเนกประสงค์ด้วย เช่น ประชุมพนักงานหรือจัดงานประจำปี (ลิงก์ไปบทความอาคารอเนกประสงค์) ดูตัวอย่างจริงได้ที่ผลงานอาคารโรงอาหาร

อาคารประกอบโรงงาน

อาคารจอดรถ: แยกรถพนักงานออกจากรถสินค้า

ที่จอดรถในโรงงานมีผู้ใช้สามกลุ่ม คือพนักงาน ผู้มาติดต่อ และรถขนส่งสินค้า หลักสำคัญคือแยกทางเข้าและพื้นที่จอดของรถใหญ่ออกจากรถยนต์และรถจักรยานยนต์ เพื่อไม่ให้เส้นทางตัดกันในช่วงเปลี่ยนกะ

ถ้าที่ดินจำกัด อาคารจอดรถหลายชั้นช่วยเพิ่มที่จอดได้โดยไม่กินพื้นที่ที่สงวนไว้ขยายไลน์ผลิต อาคารประเภทนี้มีเรื่องที่ต้องคิดเฉพาะ เช่น ความชันทางลาด น้ำหนักรถบนพื้น และการระบายอากาศ อ่านเพิ่มเรื่องการวางแผนอาคารหลายชั้นได้ที่ ก่อสร้างตึกหลายชั้น และดูผลงานจริงได้ที่ผลงานอาคารที่จอดรถ

อาคารประกอบอื่นที่มักถูกลืม

  • ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้าและล็อกเกอร์ สำคัญมากสำหรับโรงงานที่พนักงานต้องเปลี่ยนชุดก่อนเข้าพื้นที่สะอาด
  • ป้อมยามและจุดชั่งน้ำหนัก กำหนดว่ารถแต่ละประเภทจะเข้าออกทางไหน
  • อาคารงานระบบ ห้องไฟฟ้า ห้องปั๊ม และระบบบำบัดน้ำเสีย ควรอยู่ตำแหน่งที่ส่งไปทุกอาคารได้ระยะสั้น
  • อาคารที่พักพนักงาน สำหรับโรงงานที่ตั้งห่างชุมชน 

วางผังทั้งโครงการตั้งแต่แรก แม้จะสร้างเป็นเฟส

การวางผังรวม (Master Plan) ไม่ได้แปลว่าต้องสร้างทุกอาคารพร้อมกัน แต่คือการกำหนดตำแหน่งและงานระบบของทุกอาคารไว้ก่อน เฟสแรกสร้างเท่าที่จำเป็น เฟสถัดไปจะต่อเติมได้ตามแผนโดยไม่ต้องรื้อหรือย้ายสิ่งที่มีอยู่

อาคาร

ควรวางไว้ตรงไหน

ต้องคิดเผื่ออะไร

สำนักงาน

ใกล้ทางเข้าหลัก แยกจากลานขนส่ง

พื้นที่รับรอง ห้องประชุม การเพิ่มพนักงานสำนักงาน

Canteen

เดินถึงได้เร็วจากอาคารผลิต อยู่ใต้ลมของพื้นที่สะอาด

จำนวนที่นั่งต่อกะ ครัว บ่อดักไขมัน

อาคารจอดรถ

ใกล้ประตูพนักงาน แยกจากทางรถสินค้า

การเพิ่มชั้นในอนาคต ที่จอดรถจักรยานยนต์

ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า

ระหว่างทางเข้าพนักงานกับพื้นที่ผลิต

จำนวนล็อกเกอร์ต่อกะ การแยกโซนสะอาด

อาคารงานระบบ

กลางผังหรือใกล้จุดรับไฟและน้ำ

กำลังไฟและน้ำสำหรับทุกเฟส

การออกแบบและก่อสร้างโดยทีมเดียวกัน ช่วยให้ผังอาคารผลิตและอาคารประกอบเชื่อมกันตั้งแต่ต้น อ่านภาพรวมการสร้างโรงงานได้ที่หน้า รับเหมาก่อสร้างโรงงาน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการก่อสร้างอาคาร

อาคารประกอบโรงงานที่พบบ่อย ได้แก่ อาคารสำนักงาน โรงอาหาร อาคารจอดรถ ห้องเปลี่ยนเสื้อผ้า ป้อมยาม อาคารงานระบบ และอาคารที่พักพนักงาน เป็นอาคารที่ไม่ได้ใช้ผลิตโดยตรง แต่ช่วยให้โรงงานทำงานได้ครบทุกด้าน

ไม่จำเป็นต้องสร้างพร้อมกัน แต่ควรวางผังรวมและงานระบบของทุกอาคารไว้ตั้งแต่แรก แล้วแบ่งก่อสร้างเป็นเฟส เพื่อไม่ต้องรื้อหรือย้ายสิ่งที่สร้างไปแล้วภายหลัง

ควรอยู่ใกล้พอให้พนักงานเดินถึงได้เร็วในเวลาพัก แต่แยกออกจากพื้นที่ผลิตที่ต้องควบคุมความสะอาด และวางทิศทางระบายกลิ่นและควันจากครัวให้ห่างจากอาคารผลิต

ได้ โดยแยกทางเข้าออกของรถก่อสร้าง กั้นฝุ่นและเสียง และนัดงานที่กระทบการผลิตไว้ในช่วงหยุดผลิตตามแผน พร้อมมีวิศวกรควบคุมงานประสานกับฝ่ายผลิตทุกวัน

อาคารที่สร้างใหม่ต้องขออนุญาตก่อสร้างตามกฎหมายควบคุมอาคาร และควรตรวจว่าต้องแจ้งหน่วยงานที่กำกับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานด้วยหรือไม่ ผู้ออกแบบและผู้รับเหมาควรช่วยตรวจสอบเรื่องนี้ตั้งแต่ขั้นออกแบบ

Interesting Articles

Articles  Expert Articles Providing Information on Factory and Warehouse Construction, as well as Various Types of Buildings

ก่อสร้างตึกหลายชั้น ต่างจากอาคารชั้นเดียวอย่างไร วางแผนให้ครบก่อนเริ่ม

การก่อสร้างตึกหลายชั้นไม่ใช่การเอาอาคารชั้นเดียวมาซ้อนกันหลายชั้น ทุกชั้นที่เพิ่มขึ้นจะส่งน้ำหนักลงฐานรากมากขึ้น งานระบบต้องวิ่งขึ้นแนวตั้ง และคนที่ใช้อาคารต้องมีทางออกที่ปลอดภัยจากทุกชั้น เจ้าของโครงการที่เคยสร้างแต่อาคารชั้นเดียว เช่น โกดังหรือโรงงาน มักพบว่าเรื่องที่ต้องตัดสินใจตอนสร้างตึกมีมากกว่าที่คิดไว้ และหลายเรื่องต้องตัดสินใจตั้งแต่ก่อนลงเสาเข็มต้นแรก บทความนี้เทียบให้เห็นทีละเรื่อง ว่าตึกหลายชั้นต่างจากอาคารชั้นเดียวตรงไหน เพื่อให้เจ้าของโครงการคุยกับผู้ออกแบบและผู้รับเหมาได้ตรงประเด็นตั้งแต่ต้น

Read More

Open yourself to new possibilities

Join us and be part of our pride.

Next Plus Engineering Co., Ltd. warmly welcomes everyone who is passionate about creating great work. We offer a variety of modern working styles that suit every lifestyle. The work environment is fun and warm, with opportunities and challenges waiting for those who are ready and capable.